header_001.jpg header_004.jpg header_005.jpg header_003.jpg header_006.jpg

Talentenjacht

Talent, wat is dat?

Velen geloven dat je talenten ziet op voetbalvelden, je hoort het in concertzalen of tijdens de uitzending van The Voice. Zie je het aan een prachtig bronzen beeld of een schilderij? Of proef je het in een vier-sterren-restaurant?

Volgens ons hebben we het niet over een talent, maar over ‘uitblinken in iets’. Naar ons idee is pingelen met een bal, de strijkstok over snaren laten glijden, zodat mensen tranen in hun ogen krijgen en een gerecht zo klaar maken dat bij anderen het water in de mond staat, vooral het gevolg van een heel goed ontwikkelde competentie. Het is een bijzondere vaardigheid, een gave, die je dankzij meerdere talenten tot grote bloei hebt gebracht.

Vroeger?

In het onderwijs van vroeger, dat je nu ook nog wel eens tegen komt, gingen we uit van wat kinderen nog niet kunnen. Ze kwamen naar school, waar de lat op een vaste hoogte gelegd werd. Wij probeerden met man en macht het gat te vullen tussen wat een kind al kan en waar de lat ligt. Dat hield automatisch in dat we niet zo geïnteresseerd waren in wat een kind al wel kan als hij of zij de school binnen kwam wandelen. We deelden kinderen globaal in twee groepen in: ‘de lat gehaald’ en ‘de lat niet gehaald’. En wie meerdere latten niet gehaald had, kon het nog een jaartje overdoen.

De lat nog hoger

Dat de ander uitblinkt in iets is prachtig, maar als het van een ander kind ook verlangd wordt, dan ligt de lat wel heel erg hoog. Dan gaan we nog niet uit van wat iemand al kan, maar nog steeds van wat iemand nog niet kan. “Jammer dat jij niet zo mooi piano kan spelen; blijf maar goed oefenen!” En zet in deze uitspraak in plaats van ‘mooi piano spelen’ gerust iets anders: foutloos spellen, uitmuntend hoofdrekenen, lang stil zitten, onthouden en reproduceren van wat de meester heeft verteld, enz. Dan zeggen we eigenlijk: jammer dat jij niet zo’n talent hebt. Maar wat is nu toch een talent?

Omkeren

Stel dat we het omkeren. Dat we uitgaan van wat kinderen al kunnen. En stel dat we ze gaan helpen hun eigen ambities en aspiraties waar te maken in plaats van alleen maar de lat halen. Dat we daar onze reken- en taallessen, de spellingsdictees, de aardrijkskunde- en geschiedeniswerkstukken voor gaan gebruiken. En dat we ze helpen hun eigen ambities en aspiraties te ontdekken. Dat we wisselende werkvormen en activiteiten inzetten om op ontdekkingstocht te kunnen gaan naar je eigen mogelijkheden en talenten. Hoe zou dat zijn voor kinderen?

Talent heeft iedereen

Wat heeft iemand nodig om überhaupt piano te leren spelen, te leren schaken, koken, hoofdrekensommen te maken, foutloos te spellen, kennis te vergaren, samen te werken of een onderzoek te doen? Volgens ons speelt daarbij een rol of je een beeldorganisator, een kennisspons, een bezige bij of een kennisfreak bent of juist niet. Sommige kinderen zijn stille helpers, bruggenbouwers, doordenkers of doorzetters. Iedereen kan zich bij deze woorden wel een voorstelling maken van hoe iemand met deze eigenschappen zich gedraagt en zaken vorm geeft.

En zo zijn er nog al wat

Na lang onderzoek heeft de Belgische hoogleraar Luk Dewulf maar liefst 39 van dit soort talenten of kernvaardigheden ontdekt. Ze zijn geen van allen spectaculair of bijzonder. Iedereen kent wel een kansengever, een zinzoeker, een bewuste beweger of een ontrafelaar. Iedereen herkent een aantal van deze eigenschappen ook gemakkelijk in zichzelf. En wat is dan je reactie als iemand zegt ‘joh, wat ben jij een creatieve maker’? Dan zeggen we ‘hoezo, dat is toch heel gewoon?’ Dat klopt, maar wat er niet gewoon aan is, is dat jij er energie van krijgt om dingen te ontrafelen, te creëren, om bewust te bewegen, om de zin van iets te zoeken of om anderen kansen te geven. De tijd vliegt als je ermee bezig bent en als je het hebt gedaan oogst je er, tot je grote verbazing ook nog bewondering voor. Dan pas ontdek je je jouw talent.

Unieke code

De talenten die hier genoemd worden zijn geen van allen uniek. Je komt ze duizenden keren tegen in jezelf en in andere mensen. Wat uniek is, is de combinatie van de 10 tot 14 talenten die jijzelf bezit. Bijna niemand in je omgeving heeft deze unieke combinatie. Alleen jij. Elk kind bezit dus ook een unieke combinatie van talenten en eigenschappen, die hem of haar helpen te leren schaken, te spellen, problemen op te lossen en kennis te vergaren. Als wij, de opvoeders, er nu eens achter konden komen wat deze unieke code is, zouden we dan niet in staat zijn het kind tot grote hoogte te laten bloeien? En wat als een kind die unieke code nu ook nog eens zelf zou leren kennen? Dan zou hij in staat zijn om ermee door te gaan als hij al lang van school af is.

© PCBO basisschool - de vuurvogel - Ontwerp: Koning Harder - Technische realisatie: QplusQ